Τι είναι τα όνειρα;

Τα όνειρα είναι εκείνες οι εικόνες, οι ιδέες, τα συναισθήματα και οι αισθήσεις που εμφανίζονται αυθόρμητα και ακούσια στο μυαλό μας ενώ κοιμόμαστε.
Μπορούν να διαρκέσουν από λίγα δευτερόλεπτα έως είκοσι λεπτά, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνουν τις δύο ώρες μέσα στον κύκλο του ύπνου. Κατά μέσο όρο, ένα άτομο βιώνει τρία έως πέντε όνειρα ανά νύχτα, τα οποία εμφανίζονται σε όλα τα στάδια του ύπνου — ιδιαίτερα στο στάδιο REM (Rapid Eye Movement).

Τα περισσότερα όνειρα αποτελούν μια αφηγηματική, λογική και ουσιαστική ακολουθία εικόνων ή συμβόλων, που σχετίζονται με γεγονότα και καταστάσεις σημαντικές για εμάς.
Επιτελούν μια σειρά από σημαντικές λειτουργίες, όπως:

• • επεξεργασία αναμνήσεων και πληροφοριών
  • αναστοχασμός προηγούμενων εμπειριών
  • εξισορρόπηση της ψυχής
  • βιοχημική ρύθμιση του οργανισμού
  • ενοποίηση εμπειριών σε ενιαία μορφή
  • προστασία από απειλητικές ή προκλητικές καταστάσεις

Η επιστημονική μελέτη των ονείρων ξεκίνησε με τις θεωρητικές παρατηρήσεις του Sigmund Freud, ο οποίος διαμόρφωσε την ψυχαναλυτική θεωρία. Σύμφωνα με το μοντέλο του, τα όνειρα αποτελούν τον τρόπο έκφρασης και ικανοποίησης των ασυνείδητων επιθυμιών μας.

Οι επιθυμίες αυτές δεν εκφράζονται ποτέ άμεσα, καθώς μπορούν να προκαλέσουν αισθήματα ενοχής ή άγχους. Αντίθετα, μετασχηματίζονται σε σύμβολα και εικόνες μέσω της διαδικασίας της «εργασίας των ονείρων». Βασισμένος σε αυτή τη θεωρία, ο Freud ανέπτυξε τη θεραπευτική μέθοδο της ερμηνείας των ονείρων, η οποία στοχεύει στην αποκάλυψη του κρυμμένου νοήματός τους μέσω της ανάλυσης συμβόλων και ελεύθερων συσχετίσεων.

Η ψυχαναλυτική θεωρία παραμένει σημαντική τόσο για ερευνητές όσο και για επαγγελματίες ψυχικής υγείας, κυρίως επειδή ανέδειξε ότι οι πράξεις, οι σκέψεις και τα συναισθήματά μας δεν καθορίζονται πάντα από συνειδητούς μηχανισμούς. Ως προς τα όνειρα ειδικότερα, η αξία της έγκειται στο ότι τα προώθησε τόσο ως αντικείμενο επιστημονικής μελέτης όσο και ως εργαλείο ψυχοθεραπευτικής διαδικασίας.