Ινδική Κάνναβη ( μαριχουάνα - χασίς )
Η ινδική κάνναβη, γνωστή και ως κάνναβη, χασίς ή μαριχουάνα, είναι ένα ψυχοδραστικό φάρμακο που προέρχεται από το φυτό Cannabis. Χρησιμοποιείται κυρίως για ψυχαγωγικούς και φαρμακευτικούς σκοπούς, με επιδράσεις που κυμαίνονται από τη χαλάρωση και την ανακούφιση από το στρες έως τη διαχείριση του πόνου και τη διέγερση της όρεξης. Σε ορισμένες χώρες η ιατρική χρήση της μαριχουάνας είναι νόμιμη με ιατρική συνταγή, ενώ η ψυχαγωγική της χρήση είναι είτε παράνομη είτε επιτρέπεται μόνο σε συγκεκριμένες χώρες.
Η κάνναβη περιέχει περίπου 100 μοναδικά κανναβινοειδή. Το κύριο ψυχοδραστικό συστατικό είναι η δέλτα-9-τετραϋδροκανναβινόλη (THC), η οποία είναι υπεύθυνη για τη «μαστούρα» που βιώνουν οι χρήστες. Παράλληλα, η κάνναβη περιέχει και άλλες ενώσεις με πιθανές θεραπευτικές επιδράσεις, όπως η κανναβιδιόλη (CBD).
Ορισμένες έρευνες δείχνουν ότι η μαριχουάνα ενδέχεται να έχει θεραπευτικά οφέλη. Ωστόσο, μπορεί επίσης να προκαλέσει αρνητικές παρενέργειες, ιδίως όταν χρησιμοποιείται σε μεγάλες ποσότητες ή με υψηλή συχνότητα. Αυτές περιλαμβάνουν μειωμένη μνήμη και συγκέντρωση, αυξημένο καρδιακό ρυθμό και αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης προβλημάτων ψυχικής υγείας.
Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι στην Ελλάδα η χρήση μαριχουάνας ενδέχεται να έχει νομικές συνέπειες. Επιπλέον, καθώς η μαριχουάνα επηρεάζει την ικανότητα οδήγησης, δεν είναι ποτέ ασφαλές να οδηγεί κανείς υπό την επήρειά της ή οποιασδήποτε άλλης ουσίας.

Γενικές Πληροφορίες
Είναι ασφαλής η χρήση της κάνναβης;
Η κάνναβη είναι από τις πιο διαδεδομένες ναρκωτικές ουσίες παγκοσμίως, με συνεχώς αυξανόμενο αριθμό χρηστών. Πολλοί πιστεύουν ότι πρόκειται για «αθώο» και ασφαλές ναρκωτικό. Τα προβλήματα που μπορεί να προκαλέσει η χρήση κάνναβης περιλαμβάνουν:
- Άσθμα.
- Αλλοιώσεις στους πνεύμονες.
- Εγκεφαλική βλάβη και απώλεια μνήμης.
- Αλλαγές στη σεξουαλική ορμή.
- Επιβράδυνση του χρόνου αντίδρασης.
- Συχνά τροχαία ατυχήματα λόγω μέθης .
- Μειωμένη ανοσία σε ασθένειες.
- Έλλειψη κινήτρων – τάση για “τεμπελιά” .
- Κατάθλιψη.
- Άγχος.
- Κρίσεις πανικού.
- Λανθασμένες πεποιθήσεις.
- Αβάσιμος φόβος ή δυσπιστία.
- Ψύχωση.
- Αντικοινωνική συμπεριφορά – κοινωνική απομόνωση .
- Εθισμός.
Ποιες είναι ορισμένες επιπτώσεις της κάνναβης;
Το κάπνισμα μαριχουάνας μεταφέρει την THC απευθείας στους πνεύμονες, από όπου εισέρχεται γρήγορα στην κυκλοφορία του αίματος και φτάνει στον εγκέφαλο και σε άλλα όργανα. Οι κυριότερες επιδράσεις περιλαμβάνουν:
- Σωματικές επιδράσεις: Ξηροστομία, κόκκινα μάτια, αυξημένος καρδιακός ρυθμός, διαταραχή ισορροπίας και συντονισμού.
- Ψυχολογικές επιδράσεις: Χαλάρωση, ευφορία, αλλαγή αντίληψης, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις άγχος, παράνοια ή ψευδαισθήσεις.
- Οργανικές (παθολογικές) επιδράσεις: Ορισμένα στοιχεία υποδηλώνουν πιθανές φαρμακευτικές ιδιότητες, όπως ανακούφιση από τον πόνο, μείωση φλεγμονής και βελτίωση συμπτωμάτων σε παθήσεις όπως η σκλήρυνση κατά πλάκας, η επιληψία και το γλαύκωμα.
- Γνωστικές επιδράσεις: Η τακτική χρήση μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη μνήμη, την προσοχή και τη μάθηση.
- Επιπτώσεις στην ψυχική υγεία: Η μακροχρόνια χρήση έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο κατάθλιψης, άγχους και ψύχωσης.
Σε μεγαλύτερες δόσεις και υψηλότερη συχνότητα χρήσης, η μαριχουάνα μπορεί να προκαλέσει σύγχυση, ψευδαισθήσεις και παράνοια.
Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι οι επιδράσεις της μαριχουάνας ποικίλλουν σε μεγάλο βαθμό ανάλογα με την ισχύ του στελέχους, τη μέθοδο κατανάλωσης και τα βιολογικά χαρακτηριστικά και τις προηγούμενες εμπειρίες του ατόμου.

Ποια είναι ορισμένα μακροπρόθεσμα προβλήματα υγείας που σχετίζονται με τη κάνναβη;
Πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι η μαριχουάνα δεν έχει βλαβερές συνέπειες συγκρίσιμες με αυτές του αλκοόλ ή άλλων ναρκωτικών. Ωστόσο, η χρήση της επηρεάζει σημαντικά την ανάπτυξη του εγκεφάλου. Σε μελέτες που πραγματοποιήθηκαν σε άτομα ηλικίας 13 έως 38 ετών, η έντονη χρήση μαριχουάνας κατά την εφηβεία οδήγησε κατά μέσο όρο στην απώλεια οκτώ μονάδων IQ. Άλλες μελέτες καταγράφουν αξιοσημείωτη μείωση των γενικών γνώσεων και της λεκτικής ικανότητας.
Οι συγκεντρώσεις THC στη μαριχουάνα είναι σήμερα πολύ υψηλότερες σε σχέση με τις προηγούμενες δεκαετίες. Τη δεκαετία του 1990, η περιεκτικότητα σε THC ήταν συνήθως κάτω από 4%, ενώ μέχρι το 2018 είχε ξεπεράσει το 15% — σχεδόν τετραπλάσια αύξηση. Συμπυκνωμένα παρασκευάσματα μπορεί να φτάνουν ακόμα και το 80% THC. Η πνευμονική βλάβη που σχετίζεται με τη χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου ή ατμίσματος μαριχουάνας (EVALI) αποτελεί μια νέα και δυνητικά απειλητική για τη ζωή κατάσταση.
Η μαριχουάνα περιέχει περισσότερες από 2.000 χημικές ουσίες, μεταξύ των οποίων και καρκινογόνες, παρόμοιες με αυτές των τσιγάρων. Αυτές οι ουσίες παραμένουν στον οργανισμό για έως και ένα μήνα, αποδυναμώνουν το ανοσοποιητικό σύστημα και μπορούν να βλάψουν την καρδιά, τους πνεύμονες, τον εγκέφαλο και τα σεξουαλικά όργανα.
Πώς μπορείτε να καταλάβετε αν κάποιος κάνει χρήση κάνναβης;
Τα συμπτώματα της εισπνοής μαριχουάνας είναι εύκολο να παρατηρηθούν. Ένα άτομο που κάνει χρήση κάνναβης μπορεί:
- Να είναι αφηρημένος.
- Να αισθάνεται πολύ πεινασμένο.
- Να έχει ζαλάδες και να είναι αδέξιο.
- Να έχει “κοκκινισμένα” μάτια ή “μαύρους κύκλους” γύρω από αυτά
- Να γελάει χωρίς λόγο.
Ορισμένες κλινικές εξετάσεις μπορούν να ανιχνεύσουν τη κάνναβη. Μια εξέταση ούρων μπορεί να βρει ίχνη THC σε κάποιον που καταναλώνει κάνναβη για δύο ή τρεις ημέρες. Σε συχνούς χρήστες, οι εξετάσεις ούρων μπορούν να βρεθούν θετικές για έως και 27 ημέρες.
Τι είναι ο εθισμός στη κάνναβη;
Όπως και άλλα ναρκωτικά, η κάνναβη μπορεί να προκαλέσει εθισμό, ο οποίος επίσημα ορίζεται ως «διαταραχή χρήσης κάνναβης» (ICD-10: F12.0). Καθώς αναπτύσσεται ο εθισμός, το άτομο χρειάζεται ολοένα μεγαλύτερες ποσότητες για να πετύχει τα επιθυμητά αποτελέσματα. Ένα εθισμένο άτομο μπορεί:
- Να βιώνει έντονη λαχτάρα ή παρόρμηση για χρήση
- Να συμπεριφέρεται λιγότερο υπεύθυνα (π.χ. να απουσιάζει από εργασία ή σχολείο)
- Να εστιάζει στην απόκτηση μαριχουάνας εις βάρος άλλων δραστηριοτήτων
- Να αφιερώνει όλο και περισσότερο χρόνο και χρήμα στη συνήθεια
- Να απομακρύνεται από την οικογένεια και τους φίλους
- Να αδυνατεί να μειώσει ή να ελέγξει τη χρήση
- Να εμφανίζει συμπτώματα στέρησης κατά τη διακοπή
Πώς αντιμετωπίζεται η διαταραχή χρήσης κάνναβης;
Η θεραπεία ξεκινά με τη συμβουλευτική ψυχοθεραπεία. Κατά τη διάρκεια των συνεδριών, το άτομο αντιμετωπίζει τυχόν συναισθηματικά ζητήματα που το οδήγησαν στη χρήση, ενώ αποκτά στρατηγικές για να τη διακόψει. Δεν υπάρχουν αυτή τη στιγμή φάρμακα εγκεκριμένα από τον ΕΟΦ για τη θεραπεία της διαταραχής χρήσης κάνναβης.
Πώς μπορώ να βοηθήσω κάποιον που κάνει κατάχρηση κάνναβης;
Όταν ένα αγαπημένο πρόσωπο αντιμετωπίζει πρόβλημα εθισμού, η βοήθεια δεν είναι πάντα εύκολη. Οι χρήστες κάνναβης σπάνια αναγνωρίζουν τη συνήθειά τους ως προβληματική. Ακολουθούν ορισμένες χρήσιμες υποδείξεις:
- Η διαπόμπευση σπάνια αποδίδει — η ντροπή συχνά εντείνει τη χρήση.
- Μην αντιμετωπίζετε το άτομο όταν βρίσκεται υπό την επήρεια ουσιών. Περιμένετε να είναι νηφάλιο και εκφράστε με ηρεμία τα συναισθήματά σας.
- Μην δανείζετε χρήματα για αγορά ναρκωτικών, καθώς αυτό παρατείνει τον κύκλο του εθισμού.
- Ενθαρρύνετε το άτομο να αναζητήσει επαγγελματική βοήθεια.
- Φροντίστε και τον εαυτό σας — ένας ψυχολόγος μπορεί να σας καθοδηγήσει σε αποτελεσματικές στρατηγικές υποστήριξης.
Συμπέρασμα
Η κάνναβη αποτελεί μια από τις πιο διαδεδομένες ψυχοδραστικές ουσίες παγκοσμίως, με ένα ευρύ φάσμα επιδράσεων που αγγίζουν τόσο το σώμα όσο και τον νου. Παρά την εντύπωση που επικρατεί ότι πρόκειται για «ήπιο» ναρκωτικό, τα επιστημονικά δεδομένα αποδεικνύουν ότι η τακτική ή μακροχρόνια χρήση της μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές συνέπειες: από βλάβες στον εγκέφαλο και τους πνεύμονες, έως κατάθλιψη, ψύχωση και εθισμό. Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η χρήση κατά την εφηβεία, όταν ο εγκέφαλος βρίσκεται σε κρίσιμη φάση ανάπτυξης. Η αντιμετώπιση της διαταραχής χρήσης κάνναβης απαιτεί έγκαιρη παρέμβαση, ψυχοθεραπευτική υποστήριξη και ενημέρωση — τόσο του ίδιου του χρήστη όσο και του οικογενειακού του περιβάλλοντος.

